blog lepszy Internet

Czym są standardy?

Pojęcie standardy sieciowe powinno być znane każdemu projektantowi stron internetowych. Termin ten nie powinien być obcy również właścicielom serwisów internetowych. Także zwykłym użytkownikom pojęcie to obiło się zapewne nie raz o uszy. Czy jednak poza znajomością samego terminu wiemy, czym tak naprawdę są standardy sieciowe? Czy projektanci stron WWW wiedzą jak i dlaczego tworzyć strony zgodne ze standardami?

„Standardy sieciowe są wspólną podstawą… fundamentem stron WWW, dzięki któremu przeglądarki i inne programy rozumieją ten sam podstawowy zasób słownictwa”.
Eric Meyer - autor wielu publikacji na temat nowych standardów

Podstawowe cele standardów sieciowych:

• dostarczenie jak największych korzyści dla jak najszerszemu gronu użytkowników sieci - również osobom niewidzącym, niedowidzącym (lub z innymi ograniczeniami fizycznymi lub umysłowymi) czy użytkownikom mniej popularnych przeglądarek, niezależnie od posiadanego systemu czy platformy sprzętowej
• zapewnienie jak najdłuższej „żywotności” dokumentu w sieci
• poprawna funkcjonalność stron w oblicze stałego rozwoju przeglądarek i pojawianiu się nowych urządzeń

Trochę historii

Opracowaniem technologii i standarów służacych opisowi i interpretacji zawartości stron WWW zajmuje się powstałe w 1994 roku Konsorcjum W3C (ang. World Wide Web Consortium). Organizację tą założył Tim Berners-Lee, wynalazca WWW oraz twóra pierwszej przeglądarki internetowej oraz serwera WWW. W3C aktualnie zrzesza ponad 400 organizacji, firm, agencji rządowych i uczelni z całego świata. Do 1998 roku W3C zajmowało się rekomendacjami. Pojęcie to, po wystartowaniu Projektu Standardów Sieciowych (Web Standards Project) w tym samym roku zostało zmienione na standardy internetowe. Web Standard Project zostało powołane w celu zachęcenia czołowych producentów przeglądarek internetowych do pełnej i poprawnej implementacji języka HTML oraz obsługi standardów sieciowych. Zadanie to początkowe nie było łatwe, gdyż poczatkowo dwie najpopularniejsze wtedy przeglądarki: Internet Explorer oraz Netscape Navigator promowały własne, niestandardowe rozszerzenia, co zmuszało twórców stron WWW do tworzenia różnych wersji kodu dla różnych przeglądarek. Dziś można powiedzieć, że sytuacja wygląda dużo lepiej. Wszystkie najpopularniejsze przeglądarki internetowe obsługują standardy w stopniu wystarczającym na projektowanie stron WWW z ujednoliconym kodem. Kolejny cel Projektu Standardów Sieciowych to przekonie twórców stron WWW do standardów sieciowych. Pomimo, że witryn tworzonych ze standardami jest coraz więcej, nietrudno zaobserwować, że wciąż wiele serwisów nie jest zgodnych ze standardami. Na szczęście, co napawa optymizmem, świadomość wsród projektantów, właścicieli stron oraz zwykłych użytkowników stale wzrasta.

Jaka powinna być strona zgodna ze standardami?

Projektowanie serwisów WWW wymaga od ich twórców zmiany sposobu myślenia i patrzenia na cały proces tworzenia. Tradycyjna strona projektowana za pomocą HTML posiadała nastepujące cechy:

• layout (wygląd) oparty na tabelkach - komórki tabel były dzielone na funkcjonalne bloki z zawartością
• warstwa prezentacji przemieszaną z warstwą treści - informacja o wyglądzie zawarta była w kodzie strony, co utrudniało późniejszą jej modyfikację
• niepoprawny, nieprzystępny i niesemantyczny kod - nieprawidłowe użycie znaczników np. tabelka zamiast do przedstawienia danych tabelarycznych użyta do stworzenie struktury strony.

Wszystkie te właściwości sprawiały, że kod strony stawał się mało przystępny, trudny do zweryfikowania oraz modyfikacji.

Strona WWW zaprojektowana zgodnie ze standardami sieciowymi to strona, którą cechuje:

• Semantycznie poprawny język opisu strony – oznacza to użycie elementów HTML/XHTML zgodnie z ich przeznaczeniem. Dzięki temu strona taka umożliwia wygodny dostęp jak najszerszemu gronu odbiorców.
• Weryfikowalny kod – czyli zgodny z formalnymi standardami opublikowanymi przez Konsorcjum W3C. Kod taki renderuje się szybciej i lepiej niż kod niepoprawny ponieważ przeglądarki, które są coraz bardziej zgodne zgodne ze standardami nie muszą „myśleć” nad kodem, tylko po prostu go zinterpretować
• CSS (Kaskadowe Arkusze Stylów) – oddzielenie treści od prezentacji poprzez usunięcie wszelkich elementów odpowiedzialnych za wygląd strony i przeniesienie ich do arkuszy CSS. Dzięki temu strona jest bardziej przystępna dla różnych urządeń, kod szybciej ładuje się i jest łatwiejszy w modyfikacji (jest go mniej)

Pojecie zgodności ze standardami można interpretować na wiele sposobów. Dla jednych jest to strona „bez tabelek”, dla jeszcze innych „kod, który się waliduje”. To coś więcej. Dla projektantów i developerów stron standardy sieciowe to po prostu używanie standardów (strukturalnych, prezentacyjnych, obiektowych i skryptowych) oraz najsłuszniejszych praktyk (poprawny, semantyczny i przystępny kod) - w taki sposób, aby skorzystali na tym użytkownicy, klienci i Ty.

Korzyści ze standardów sieciowych

Projektowanie stron WWW zgodnie ze standardami niesie za sobą wiele korzyści. Te najważniejsze z nich to:

• lepszy ranking w wyszukiwarkach – a co za tym idzie lepsza oglądalność strony dająca możliwość pozyskania większej liczby użytkowników (potencjalnych klientów)
• utrzymanie, modyfikacje i przebudowa – tańsze, dzięki mniejszej ilości kodu
• tańszy hosting - szybsze ładowanie się zoptymalizowanych stron generuje mniejszy transfer na serwerze
• łatwość dostosowania zawartości strony – zmiana wyglądu treści bez konieczności zmiany kodu

Dziś nie wystarczy już mieć stronę internetową, która sobie po prostu jest i nic więcej z tego nie wynika. Strona WWW ma być jednym z najważniejszych mediów (o ile nie najważniejszym) służących do budowy wizerunku nowoczesnej firmy/instytucji. Warto o tym pamiętać zamawiając (lub tworząc samemu) stronę WWW. Nie dajcie sobie wmówić, że standardy sieciowe są wartością dodaną, za którą musicie słono dopłacić. Znajomość standardów powinna być obligatoryjna dla każdego projektanta stron – inna sprawa, że większość webdesignerów traktuje je jako stratę czasu.

Minie zapewne jeszcze sporo czasu, nim koncepcje takie jak standardy sieciowe, użyteczność czy dostępność zakorzenią się głęboko w umysłach projektantów stron i staną się priorytetowymi elementami każdej strony. Internet od dawny był, jest i będzie nieocenionym źródłem informacji wszelakiej. Od nas zależy czy będzie on (Internet) wiarygodny, zrozumiały i niezaśmiecony. Jak? Tworząc strony zgodne ze standardami. Tworząc lepszy Internet.